2 gerelateerde items gevonden in de collecties van Erfgoed Delft e.o
 
: S7148
: S6952

Stationsbuurt (buurt)

From VerhalenWiki

Revision as of 16:23, 18 December 2015 by Rody (Talk | contribs) (Tekst vervangen - "[[categorie:" door "[[thema:")

(diff) ← Older revision | Latest revision (diff) | Newer revision → (diff)
Jump to: navigation, search
Bron: P.C.J. van der Krogt, Straatnamen van Delft: verklaring van de namen van straten en buurten, grachten en bruggen, Delft 2000.

Vermelding en vaststelling

Raadsbesluit 24 juni 1993

Locatie

Locatie Stationsbuurt.png











© 2008, Centraal Bureau voor de Statistiek / Topografische Dienst Kadaster

Beschrijving

Stationsbuurt

De Stationsbuurt heeft altijd woonruimte geboden in verschillende soorten en maten, met een groot verschil tussen het noordelijke en het zuidelijke deel.
De herenhuizen aan de zuidzijde van het station stonden garant voor de luxe woonwensen van aanzienlijke dames en heren. Veel van deze woningen vonden hun oorsprong in de zogenoemde speculatiebouw. Aannemers kochten een stukje grond, bouwden hier één of meerdere huizen en verkochten ze nadien of verhuurden ze om er later winst mee te maken.
Daarentegen stonden in het noorden op de Houttuinen meer bedrijfspanden waar achter of boven de bedrijfsruimte gewoond werd. Op het noordelijk deel van de Van Leeuwenhoeksingel was tevens ruimte voor een aantal eenvoudige arbeiderswoningen.

De panden uit de Stationsbuurt stammen grotendeels uit de negentiende eeuw en zijn dus lang niet allemaal meer in de originele staat voorhanden. Uit de bewoningsgeschiedenis blijkt dat er op het gebied van water, licht en verwarming grote veranderingen plaatsvonden. Anderzijds brachten ook de opeenvolgende eigenaars en bewoners hun eigen accenten aan. Studenten vormden een groot bestanddeel van deze inwonenden, maar ook alleenstaanden en ouderen waren hier regelmatig als kostganger te vinden. Ten tijde van de woningnood na de Tweede Wereldoorlog kwamen er soms zelfs hele gezinnen als extra inwoners bij.

Literatuur en bronnen

Wijk

Wijk: Binnenstad

Waterleidingsnetwerk

In de periode dat de meeste huizen aan de Houttuinen en de Van Leeuwenhoeksingel gebouwd werden, ontstonden er plannen voor het aanleggen van een waterleidingnetwerk voor Delft. Vanaf 1887 verzorgde de Delftsche Waterleiding Maatschappij NV het drinkwater in de stad, afkomstig uit de duinen bij Monster. In de herenhuizen waren reeds voor die tijd welputten aangelegd, waarin grondwater opgevangen werd om als spoel- en drinkwater te gebruiken.
In 1877 ontstond er nog enige commotie toen een anonieme briefschrijver in de Delftsche Courant liet weten dat er bij het dempen van de sloot aan de Van Leeuwenhoeksingel bagger of 'zoogenaamde stijve specie' gebruikt zou zijn. Dit goedje zou doordrenkt zijn van uitwerpselen, die op deze wijze in het drinkwatersysteem terechtkwamen. Een lid van de Delftse gezondheidscommissie liet in dezelfde krant weten dat dit een 'schandelijke onwaarheid' was en dat het water nog steeds van goede kwaliteit was.
Een goed functionerende riolering kon pas tot stand worden gebracht toen het waterleidingnetwerk over de hele stad verspreid was. Lange tijd beschikten vele huizen daarom nog over een losstaand privaat, dat wel met water doorgespoeld werd, maar niet over de vereiste afvoer beschikte. Aan de noordzijde van de Van Leeuwenhoeksingel hadden verschillende woningen aan het begin van de twintigste eeuw nog geen toilet in huis. Uit een onderzoek van de gezondheidscommissie bleek dat bijvoorbeeld de huizen van het hofje aan de Van Leeuwenhoeksingel alleen buiten een privaat hadden, meestal op enkele meters afstand van het huis.

Tot in de jaren veertig en vijftig van de twintigste eeuw werden de meeste woningen nog verwarmd door kolenkachels. Dit betekende veel werk, aangezien de kolen steeds naar de verschillende haarden gebracht moesten worden. De komst van gaskachels was dan ook een welkome verbetering.

Onderwijzend personeel

In de Stationsbuurt stond geen school, maar er woonden wel veel mensen die studeerden of in het onderwijs werkten. De riante herenhuizen aan de Van Leeuwenhoeksingel waren bij uitstek geschikt voor de professoren en lectoren van de Polytechnische School. Deze voorloper van de Technische Universiteit was in 1842 ontstaan als Koninklijke Akademie.
Een van de hier woonachtige docenten aan de Polytechnische School was beeldhouwer Eugène Lacomblé (1828–1905). Hij woonde op Van Leeuwenhoeksingel 34 en werkte als docent boetseren aan de opleiding. In 1885 dong hij mee in de prijsvraag voor het beeld van Hugo de Groot dat op het Marktveld moest komen. Zijn ontwerp werd niet uitgekozen, maar het proef-beeld is wel bewaard gebleven.
Maar er woonden nog veel meer docenten van het Gymnasium, de Gemeentelijke HBS en het lager onderwijs in de buurt. Zo woonde op Houttuinen 7b Klaas de Knegt, die als gymnastiekleraar op het Gymnasium aan de Westvest werkte. Ook veel Delftenaren die niet op het Gymnasium zaten, kregen les van hem, want van 1920 tot 1960 was De Knegt actief bij de christelijke gymnastiekvereniging Excelsior.

Hoogleraren

Het is bekend dat er in de periode rond 1900 maar liefst veertien hoogleraren in de stationsbuurt woonden en twee lectoren. Drie van hen namen hun intrek aan de Houttuinen, maar de overige dertien kozen voor de grote woonhuizen aan de Van Leeuwenhoeksingel. De heren woonden met name op het midden van de rij.

T.K.L. Sluyterman (1863–1931) gaf aan de Polytechnische School les in de vakken Ornamentleer en Decoratieve Kunsten. Internationaal stond hij echter vooral bekend om zijn ontwerpen voor zilverwerk en zijn wand- en plafondschilderingen. Nadat hij had meegewerkt aan de wereldtentoonstellingen in Parijs en Turijn werd hij tot hoogleraar bevorderd.

De Polytechnische School leidde grotendeels haar eigen personeel op. Adrien Huet (1836–1899) was zo'n talent uit eigen kweekvijver. In twee jaar tijd had hij zijn studie voor civiel ingenieur afgerond, wat hem de titel van 'snelste student ooit' opleverde. Nadien werd hij leraar op dezelfde school en bewoonde aan het eind van de negentiende eeuw het grote pand Houttuinen 2. In 1896 werd hij tot hoogleraar bevorderd. Een stenen bank in het Kalverbos herinnert ook tegenwoordig nog aan deze Delftenaar.Adrien Huet.jpg

In 1909 sprak dr. Jan Hendrik Valckenier Kips (1862–1942) zijn inaugurele rede uit voor de Technische Hogeschool, waar hij tot 1932 hoogleraar zou blijven. In die periode woonde hij aan de Van Leeuwenhoeksingel, op nummer 23. Aan hem is nooit een bankje gewijd. Hij stond bij zijn overlijden immers bekend als de 'eerste nationaal-socialist' van Nederland. In zijn afscheidsrede liet hij blijken bewondering te koesteren voor mensen als Adolf Hitler en Mussolini, die uitgingen van de individualistische levensbeschouwing. Valckenier Kips was aanvankelijk lid van de NSB, maar hij verruilde zijn lidmaatschap voor dat van het Zwart Front, later Nationaal Front.
Alhoewel hij zijn laatste levensjaren in München sleet, wijdde de Delftsche Courant nog een in memoriam aan de oud-Delftenaar in 1942. De waardering van de Duitse bezetter spreekt door in dit ANP-bericht:

'Prof.dr. J.H. Valckenier Kips, oud-hoogleeraar aan de Technische Hoogeschool, een man van groote wetenschappelijke bekwaamheid en buitengewoon verzienden blik. [...] Wat hij reeds tientallen jaren geleden heeft overdacht, heeft thans overal vorm gekregen, zooals in Duitschland het nationaal-socialisme en in Italië het fascisme, terwijl in ons land zich ook reeds voor een belangrijk deel de omvorming van demo-liberalen staat naar volksstaat heeft voltrokken. Men heeft prof. Valckenier Kips weleens zeer typeerend den eersten nationaal-socialist in Nederland genoemd.'
Recherche avancée   
Critère 1      --
                        et   ou   sauf
Critère 2      --
                        et   ou   sauf
Critère 3      --
                        et   ou   sauf
Critère 4      --
                        et   ou   sauf
> Classer les r�sultats par  
lancer
Deze website maakt gebruik van cookies. Informatie over cookies