44 gerelateerde items gevonden in de collecties van Erfgoed Delft e.o
» Toon alle gerelateerde items uit de collecties van Erfgoed Delft

 
Plattegrond van Delft na de stadsbrand van 1536
: 104871
: 134609
: 184125
Rapport d.d. 30 Dec. 1873 van de raadscommissiie (ingesteld 10 October 1873) ter behandeling van de vraag of het Meisjeshuis een gemeenteinstelling is; met memorie van regenten van het meisjeshuis d.d. 12 sept. 1873
: R65346
: S3670
Portret van Clara van Sparwoude (circa 1530 - 1615)
: 105581
'Daagsch costuum v. h. meisjeshuis te Delft'
: 184128
Meisjeshuis te Delft, Reglement van Orde
: 184133
Meisjeshuis te Delft, Huishoudelijk Reglement voor de Regenten
: 184134
: S7253

Het Meisjeshuis

From VerhalenWiki

Jump to: navigation, search

Inleiding

Het pand aan de Oude Delft heeft veel gezichten gekend. Een zusterhuis, een meisjeshuis, een kantoor en op dit moment is het een sociëteit. Je zult hier alles lezen over het begin, financiën, leven, het nu enz.

Het begin van Het Meisjeshuis

Het begin van het Meisjeshuis is officieel in 1578, maar de geschiedenis van het gasthuis op die plek gaat veel langer terug.
In 1390 was er een zeer gulle man actief in Delft, genaamd Willem Nagel. Hij gaf veel geld aan instellingen die de armen van de samenleving hielpen. Paus Bonifacius IX hoorde van deze weldoener en vroeg Willem Nagel in naam van de Heilige Geest vlak bij de Oude Kerk een hospitaal/gasthuis te financieren en te bouwen. Willem Nagel kon dit de paus natuurlijk niet weigeren, en zo ontstond het Heilige-Geest Zusterhuis.

De kapel

In dit huis leefden zusters volgens de katholieke regels, maar ze waren geen nonnen. Dit had als nadeel dat de kosten niet werden vergoed door de kerk. De bezigheden van de zusters waren onder andere zieken verzorgen en handwerken. De producten die uit dit handwerken voortvloeiden, werden deels in het huis gebruikt, maar ook werd een deel verkocht op de markt als extra zakcentje voor het huis.
De kapel, die op aanvraag van de paus naast het zusterhuis was gebouwd, brandde bij de stadsbrand van 1536 volledig uit. De kosten voor de reparatie moesten door het huis worden betaald, blijkt uit gevonden rekeningen. Maar toen de kapel halverwege de zestiende eeuw weer klaar was voor gebruik, kwam er opstand in de Nederlanden. Katholieken mochten hun geloof niet meer openlijk belijden. De kapel werd hierna voor vier eeuwen niet meer gebruikt als gebedsruimte.
Omdat het zusterhuis officieel geen klooster was, werd dit gespaard, en verloor het zijn functie niet. Toch was het zwaar verarmd door de stadsbrand in 1536 en ook het animo om in het zusterhuis te gaan werken was sterk gedaald. Daarom besloot de gemeente in 1578 er een weeshuis voor meisjes van te maken, het echte begin van het Meisjeshuis.

Het leven in Het Meisjeshuis

Alhoewel het een weeshuis was voor meisjes, werden niet alle weesmeisjes toegelaten. Dit waren de eisen tot toelating:

  • Kinderen die beide ouders hadden verloren kregen voorrang. Bij uitzondering werd er een kind toegelaten dat nog een ouder over had.
  • Je moest tussen de zes en tien jaar oud zijn.
  • Je moest in Delft geboren zijn, en voortgebracht zijn uit een wettig huwelijk. Bastaards kwamen dus niet binnen.
  • Je moest genoeg geld hebben om een bed en kleding te betalen. Ook een gift aan het huis zelf was verplicht.

Vermoedelijk gingen de kinderen die niet aan deze eisen voldeden naar het grote weeshuis, gevestigd in het voormalige Sint-Barbaraklooster. Hier leefden honderden wezen op elkaar gepropt. Je was dus beter af in het Meisjeshuis.

Eenmaal toegelaten zag het leven er ongeveer zo uit:

  • Veel in de bijbel lezen, en vaak naar de kerk gaan.
  • Leren naaien voor je toekomst, wellicht als kindermeisje, naaister of dienstmeid. Ook werd er genaaid om de werkjes te kunnen verkopen.
  • Leren rekenen, lezen en schrijven.
  • In het weekend eten bij familie of vrienden die je buiten het Meisjeshuis nog had.
Foto van negentien weesmeisjes en twee zusters

Buiten deze alledaagse dingen was er ook nog een jaarlijks uitje met alle kinderen van het Meisjeshuis. Dit was meestal een rijtoertje door het land.
In het Meisjeshuis leefden maximaal achttien meisjes. Meer was er niet te huisvesten. Tot in 1769 het hele gebouw werd verbouwd en het buurpand werd opgekocht, waarna het huis maar liefst 32 meisjes kon herbergen. Deze aanbouw en verbouwing was mogelijk door het grote financiële succes dat het Meisjeshuis had in deze periode.
Het ging het Meisjeshuis voor de wind. Maar in 1795 zakte de economie in en daarmee ook de gang van zaken in het Meisjeshuis. Het leven in het huis werd vanaf dat moment enorm sober. Ook een gevolg van de slechte economie was dat achttienjarige meisjes bijna niet meer aan een baan kwamen en tot hun vijfentwintigste in het huis verbleven.

Het gebouw

gevel van Het Meisjeshuis
Het Heilige-Geest Zusterhuis is gebouwd in 1390, in opdracht van Willem Nagel. Het staat aan de Oude Delft, het tegenwoordige nummer 116.
In 1769 werd het gebouw verbouwd. De verbouwing hield in dat het huis hoger en breder gemaakt werd. Hierdoor werd de tuin wel een stuk kleiner en verdween de zon in de tuin. De verbouwing was ook nodig omdat het huis zwaar getroffen was door de stadsbrand. De nieuwbouw werd gebouwd in Lodewijk XV-stijl en het was ontworpen door Nicolaas Terburgh.

In het gebouw bevond zich ook een achterhuis. Hier werd gekookt voor de meisjes.
Op de foto hiernaast is de gevel van Het Meisjeshuis te zien. Op de gevel staat een jaartal. Dit duidt aan dat de gevel uit 1769 komt, na de verbouwing dus. Het gebouw uit 1769 staat er nu nog steeds.

Financiering

Het Meisjeshuis heeft altijd fondsen gehad waaruit het geld ontving, bijvoorbeeld van Clara van Sparwoude. Zij was een van de eerste regentessen van het weeshuis; er waren er nooit meer dan drie. Zelf was Clara van Sparwoude kinderloos en wilde graag geld investeren in kinderen. Zelf zorgde het huis ook voor wat inkomsten door middel van handwerkverkoop. Geld kwam vooral van de erfenissen van de kinderen die overleden.
Uit de negentiende eeuw zijn jaarrekeningen van de regentessen bewaard gebleven. Een van de terugkerende posten aan de uitgavenkant is het keukenboek of voorschot op het keukenboek. Dit keukenboek is een fors folio waarin maandelijks wordt verantwoord wat er precies aan huishoudgeld wordt uitgegeven. Dit biedt letterlijk een kijkje in de keuken van Het Meisjeshuis. Voor de huishouding worden veel verschillende artikelen genoemd, zoals was, bezems, zeep, maar ook steenkolen, matten, slompen en keukenspullen. En natuurlijk eten en drinken.

Sluiting

In 1954, na 376 jaar, sloot Het Meisjeshuis zijn deuren. Er woonden toen nog slechts dertien weesmeisjes, te weinig om het huis open te houden. Deze meisjes werden ondergebracht bij familie. Hierna werd het gebouw een halve eeuw lang gebruikt als een gemeentelijk kantoor. In 2005 stopt ook dit.

Nu

Het Meisjeshuis
Het Meisjeshuis biedt nu onderdak aan vier instanties die zich richten op de bevordering van kennis en cultuur. In het gebouw is ook een sociëteit gevestigd, waar mensen elkaar ontmoeten, hun kennis delen, waar ideeën ontstaan en plannen worden besproken.
De voormalige kapel is in 1923 in gebruik genomen als aula van de Technische Hogeschool. In 1966 werd de kapel weer een gebedsruimte; allereerst voor de Vrijzinnig Protestantse Gemeente en sinds 1972 voor de katholieke gemeenschap.

Literatuur en bronnen


Weesmeisjes.meisjeshuis.jpeg
Recherche avancée   
Critère 1      --
                        et   ou   sauf
Critère 2      --
                        et   ou   sauf
Critère 3      --
                        et   ou   sauf
Critère 4      --
                        et   ou   sauf
> Classer les r�sultats par  
lancer
Deze website maakt gebruik van cookies. Informatie over cookies